Zmarszczki nakątne u zdrowego dziecka – co oznaczają?

Występująca u dziecka zmarszczka nakątna najczęściej utożsamiana jest z objawem poważnego defektu o podłożu generycznym, jednak jak pokazuje praktyka, w wielu przypadkach nie ma najmniejszych powodów do obaw. Charakterystyczny fałd skórny pojawia się też u dzieci niedotkniętych wadami rozwojowymi i w tym przypadku nie ma żadnego związku ze stanami chorobowymi. Co oznaczają zmarszczki nakątne u zdrowego dziecka i kiedy zachodzi potrzeba przeprowadzenia szczegółowych badań?

Zmarszczka nakątna (epicanthus) to bardzo charakterystyczny fałd skóry, który przysłania kąt przyśrodkowy szpary powiekowej. Bruzda najczęściej występuje na górnej powiece, a zanika na dolnej, jednak zdarzają się też przypadki, w których przebieg zmarszczki jest odwrócony. Czasami (choć stosunkowo rzadko) zdarza się też, że fałd przysłania kąt zewnętrzny. O ile zmarszczka nakątna jest charakterystyczną cechą fizjologiczną niektórych grup etnicznych, to w przypadku rasy kaukaskiej (białej) nie jest naturalnym zjawiskiem, a jej obecność może wskazywać na defekt genetyczny. Nie znaczy to jednak, że występujący na powiece fałd skórny w każdym przypadku jest sygnałem alarmowym. Zmarszczka nakątna pojawia się też u całkowicie zdrowych dzieci.

Zmarszczki nakątne u zdrowego dziecka – przyczyny występowania

O ile u dzieci urodzonych w prawidłowym terminie zmarszczka nakątna rzeczywiście może wskazywać na chorobę genetyczną, to w przypadku wcześniaków jest objawem normalnym i niedającym podstaw do niepokoju. Maleństwa urodzone przed 9. miesiącem najczęściej mają słabo rozwinięte kości środka twarzy i grzbiet nosa. Wraz ze wzrostem dziecka fałda zazwyczaj zanika całkowicie. Zwykle następuje to jeszcze przed 6-7 rokiem życia. Zdarzają się jednak sytuacje, w których bruzda pozostaje wyraźnie widoczna nawet u starszych dzieci. W takim przypadku należy to traktować jako drobną anomalię, która w żaden sposób nie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie. Czasami jednak zdarza się, że fałd skórny obejmuje znaczny obszar szpary powiekowej, czego skutkiem może być ograniczony kąt widzenia. W takiej sytuacji wykonywany jest zabieg, który pozwala na całkowite usunięcie problemu. Interwencja chirurga może być też podyktowana względami estetycznymi.

Zmarszczka nakątna może być także cechą dziedziczną. W tym przypadku wpływ na jej występowanie ma anatomia kości twarzy. Jeżeli u jednego z rodziców (lub u członka najbliższej rodziny) występuje cecha charakterystyczna w postaci płaskiego czoła i szerokiej nasady nosa, jest bardzo prawdopodobne, że u dziecka pojawi się zmarszczka nakątna. Jeżeli jednak nie towarzyszą jej inne symptomy (np. w postaci opóźnienia rozwoju psychoruchowego, płaskiej potylicy, nisko osadzonych uszu lub asymetrii kończyn), badania genetyczne najprawdopodobniej nie będą konieczne.

Zmarszczka nakątna bardzo często ma związek z zezem pozornym

Bruzda nakątna w wielu przypadkach towarzyszy zezowi pozornemu. W takiej sytuacji może się wydawać, że maleństwo zezuje. W praktyce okazuje się jednak, że jest to tylko złudzenie optyczne, a z medycznego punktu widzenia nie ma najmniejszych powodów do obaw, bowiem nie występuje tu odchylenie gałki ocznej. Nie jest to zatem defekt, który mógłby wpływać na jakość widzenia. Przyczyną takiego stanu rzeczy najczęściej jest budowa twarzy maleństwa – szeroka nasada nosa przysłania kąt wewnętrzny oka, co daje wrażenie zezowania. Ten drobny defekt najczęściej zanika stopniowo. Zmarszczka staje się coraz mniej wydatna wraz ze wzrostem dziecka, czemu towarzyszy rozwój chrząstki grzbietu nosa.

Kategorie: